Терминология

Бастапқы бетке өту

Медицина терминдерін қалай қазақшалап жүрміз?

Б­үкіл медицинаның терминдік жүйе­сін сала-салаға бөліп қарастырар бол­­сақ, бір ғана анатомиялық және гис­тологиялық атаулар тізімінде 10 000-нан астам термин бар. Ағзалардың тек қана функциясын сипаттайтын сөз­дер саны 20 000-нан артық, зерттеу әдіс­теріне, емдеу әрекеттеріне қа­тыс­ты 40 000-ға жуық сөз бар.

Толығырақ оқу

Терминологиялық сөздіктер жасау жолдары

Алдымен, қысқаша ғана, елімізде Салалық тер­ми­но­ло­гиялық сөздіктер топта­ма­сын жасау жұмыстары қа­лай басталғанына тоқталып өт­ей­ін. 1992 жылы Қазақс­тан Республикасы Білім ми­нистрлігінің ұйым­дас­ты­руы­мен М.О.Әуезов аты­ндағы Шымкент педагогикалық инс­ти­тутында Салалық тер­ми­но­­логиялық сөздіктер жа­сау жұ­мысын ұйымдастыру жө­­нін­де Республикалық ғы­лы­ми-практикалық семинар өт­кі­зілді. Мен ол кезде

Толығырақ оқу

Терминжасамның қағидаттары талқыланды

Бүгін Назарбаев университетінде «Терминжасам қағидаттары және ұлттық терминология мәселелері» жайында республикалық ғылыми-теориялық конференция өтті. Жиынды ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комитеті мен «Ш.Шаяхметов атындағы Тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығы» акционерлік қоғамы ұйымдастырды. Конференцияның мақсаты –

Толығырақ оқу

Сөйлемейтін термин тілді тұншықтырады

Терминология – арнайы функцияны атқа­ра­тын тілдің бір бөлігі ғана. Ол түрлі сала­лар­­дағы терминдердің қыз­ме­тін жан-жақты зерттеумен ай­налысады. Біздің қазіргі кезде қарастырып жүрген, проблемаға айналдырып жүрген сөздеріміздің барлығы бірдей терминдер емес. Бұл мәселе соңғы 20-25 жыл ішінде басым түрде айтылып келеді.

Толығырақ оқу

Терминдерді аударып алған абзал

Кезінде А.Байтұрсынұлы шет тілдерден енген сөздер тіліміздің табиғатына, айтылу сазына кері әсер ететінін, сөзіміз шұбарланып, әуені бұзылатынын айтып, басқа тілдің сөздерін өз тіліміздің дыбыстық ерекшелігімен айту керектігін ескерткен болатын. Мысалы сол кездердегі «ботинка», «кирпич», «самовар», «чайник», «чай», «кровать», т.б. сөздерді

Толығырақ оқу

Халықаралық терминдерді еуропа елдері де аударып алған

Кезінде А.Байтұрсынұлы шет тілдерден енген сөздер тіліміздің табиғатына, айтылу сазына кері әсер ететінін, сөзіміз шұбарланып, әуені бұзылатынын айтып, басқа тілдің сөздерін өз тіліміздің дыбыстық ерекшелігімен айту керектігін ескерткен болатын. Мысалы сол кездердегі «ботинка», «кирпич», «самовар», «чайник», «чай», «кровать», т.б. сөздерді

Толығырақ оқу

«Терминжасам қағидаттары және ұлттық терминология мәселелері» атты конференция өтеді

Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комитетінің мемлекеттік тапсырмасы бойынша Ш.Шаяхметов атындағы тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығының ұйымдастыруымен 18 мамырда Назарбаев Университетінің «Senat» залында «Терминжасам қағидаттары және ұлттық терминология мәселелері» атты республикалық ғылыми-теориялық конференция өтеді.

Толығырақ оқу

Ана тіліміздің алтын қазынасы

Кез келген халықтың ғасырлар бойы қордаланған мәдениетінің асқар шыңы – сол халықтың тілі екені баршамызға түсінікті. Сондықтан да еліміздің көзі ашық, көңілі ояу азаматы ана тілімізді теңдесі жоқ ұлтымыздың алтын қазынасы деп бағалап, қастерлеп, сол қазынаның болашақ ұрпақ сусындайтын рухани

Толығырақ оқу

​Салалық терминдерді аудару мен біріздендіру мәселелері

Кез келген тілдің қанат жайып, өрістеуі үшін оның бірнеше шарттары бар. Солардың бірі – ұлттық терминологиялық жүйесінің мықты болуы. Осы мәселеге терең мән берген елдер ғылым мен білім, техника, технология және т.б. салалардағы тілдің тұғырын биіктетіп, іргетасын нығайтары анық. Өзіміздің

Толығырақ оқу

Терминология комитеті керек пе?

Қазіргі қазақ терминологиясы сөздікпен түсінетін халге жетті. Яғни қазақ тілінде бекітілген салалық термин сөздерді сала мамандарынан өзге ешкім оқып, түсіне алмайды. Осылайша қазақ тілінің қолданылым кеңістігі тарылып, тіл тазалығынан айрылып барады деп дабыл қағады ғалымдар. Сондықтан елімізде өз алдына терминология

Толығырақ оқу