Лингвистика

Бастапқы бетке өту

Батыс Қазақстан облысында бірнеше мектеп қазақы атауға ие болды

Батыс Қазақстан облысының Тасқала ауданында бірқатар мектептің атауы қазақыланды. «Бұл өзгеріс идеологиялық тұрғыдан ескірген атаулар мен қайталанатын атауларды тарихи жер-су атауларына алмастыру аясында жүргізілді» дейді облыстық тілдерді дамыту басқармасының басшысы Айгүл Мыңбаева. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 9 шілдеде шыққан

Толығырақ оқу

Батырлар есімімен аталатын жер-су аттары

Қарасай. Жезқазған облысында «Қарасай» аталатын екі өзен бар. Біреуі Шет ауданының жерінде, басын Аккемер тауынан алып, Мұқыр өзеніне барып құяды. Ұзындығы — 79 шақырым. Екіншісі – Жаңаарқа ауданының жерінен ағатын өзен. Ол Сарысу алабындағы Желдітау сілемдеріндегі бүлақтардан басталып, Көктас өзеніне

Толығырақ оқу

Медицина терминдерін қалай қазақшалап жүрміз?

Б­үкіл медицинаның терминдік жүйе­сін сала-салаға бөліп қарастырар бол­­сақ, бір ғана анатомиялық және гис­тологиялық атаулар тізімінде 10 000-нан астам термин бар. Ағзалардың тек қана функциясын сипаттайтын сөз­дер саны 20 000-нан артық, зерттеу әдіс­теріне, емдеу әрекеттеріне қа­тыс­ты 40 000-ға жуық сөз бар.

Толығырақ оқу

Терминологиялық сөздіктер жасау жолдары

Алдымен, қысқаша ғана, елімізде Салалық тер­ми­но­ло­гиялық сөздіктер топта­ма­сын жасау жұмыстары қа­лай басталғанына тоқталып өт­ей­ін. 1992 жылы Қазақс­тан Республикасы Білім ми­нистрлігінің ұйым­дас­ты­руы­мен М.О.Әуезов аты­ндағы Шымкент педагогикалық инс­ти­тутында Салалық тер­ми­но­­логиялық сөздіктер жа­сау жұ­мысын ұйымдастыру жө­­нін­де Республикалық ғы­лы­ми-практикалық семинар өт­кі­зілді. Мен ол кезде

Толығырақ оқу

Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Әлихан Бөкейхановтың есімі берілмек

Балқаш қаласындағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейхановтың есімі берілмек. Бұл туралы Әділет ҚР нормативті құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесі сайтында хабарланды. «Әлихан Бөкейхановтың есімін «Балқаш қаласының білім беру бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Балқаш қаласының №15 мектеп-лицейі» қалалық мемлекеттік мекемесіне берілсін», –

Толығырақ оқу

Терминжасамның қағидаттары талқыланды

Бүгін Назарбаев университетінде «Терминжасам қағидаттары және ұлттық терминология мәселелері» жайында республикалық ғылыми-теориялық конференция өтті. Жиынды ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комитеті мен «Ш.Шаяхметов атындағы Тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығы» акционерлік қоғамы ұйымдастырды. Конференцияның мақсаты –

Толығырақ оқу

Сөйлемейтін термин тілді тұншықтырады

Терминология – арнайы функцияны атқа­ра­тын тілдің бір бөлігі ғана. Ол түрлі сала­лар­­дағы терминдердің қыз­ме­тін жан-жақты зерттеумен ай­налысады. Біздің қазіргі кезде қарастырып жүрген, проблемаға айналдырып жүрген сөздеріміздің барлығы бірдей терминдер емес. Бұл мәселе соңғы 20-25 жыл ішінде басым түрде айтылып келеді.

Толығырақ оқу

Терминдерді аударып алған абзал

Кезінде А.Байтұрсынұлы шет тілдерден енген сөздер тіліміздің табиғатына, айтылу сазына кері әсер ететінін, сөзіміз шұбарланып, әуені бұзылатынын айтып, басқа тілдің сөздерін өз тіліміздің дыбыстық ерекшелігімен айту керектігін ескерткен болатын. Мысалы сол кездердегі «ботинка», «кирпич», «самовар», «чайник», «чай», «кровать», т.б. сөздерді

Толығырақ оқу

Халықаралық терминдерді еуропа елдері де аударып алған

Кезінде А.Байтұрсынұлы шет тілдерден енген сөздер тіліміздің табиғатына, айтылу сазына кері әсер ететінін, сөзіміз шұбарланып, әуені бұзылатынын айтып, басқа тілдің сөздерін өз тіліміздің дыбыстық ерекшелігімен айту керектігін ескерткен болатын. Мысалы сол кездердегі «ботинка», «кирпич», «самовар», «чайник», «чай», «кровать», т.б. сөздерді

Толығырақ оқу

Аңызға айналған атаулар

1.Көкшенің аңыз таулары… Көкше бойы тұнған аңыз! Әрбір таудың, әрбір тастың ежелден келе жатқан атауы бар. Олардың өздеріне ғана тән нешеме хикая-аңыздар Көкшенің қарағайлы орманды қойнау-қойнауын кезіп жүргелі де не ықылым заман. Көкше таулары – қазақ фольклорымен, жыр-аңыздармен бірге өмір

Толығырақ оқу